gototopgototop
ورود به سایت



خانه احادیث احادیث موضوعی آیات واحادیث فضایل حضرت امام علی علیه السلام نزول آیه دویست و هفت سوره بقره در شأن امام امیرالمومنین حضرت علی (علیه السلام)

نزول آیه دویست و هفت سوره بقره در شأن امام امیرالمومنین حضرت علی (علیه السلام)

میانگین امتیار کاربران: / 5
ضعیفعالی 

لَیلَةُ المَبیت

 سوره البقرة آيه 207 :  وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ وَ اللَّهُ رَؤُفٌ بِالْعِبادِ 


ترجمه : بعضى از مردم (با ايمان و فداكار، همچون على علیه السلام در" ليلة المبيت" به هنگام خفتن در جايگاه پيغمبر (صلی الله علیه و آله و سلم)، جان خود را به خاطر خشنودى خدا می ‏فروشند ؛ و خداوند نسبت به بندگان مهربان است.


شان نزول:
مفسر معروف اهل تسنن" ثعلبى" می ‏گويد : هنگامى كه پيغمبر اسلام تصميم گرفت مهاجرت كند براى اداى دِينهاى خود و تحويل دادن امانت هايى كه نزد او بود على (علیه السلام) را به جاى خويش قرار داد و شب هنگام كه می ‏خواست به سوى غار" ثَور" برود و مشركان اطراف خانه ی او را براى حمله به او محاصره كرده بودند دستور داد على (علیه السلام) در بستر او بخوابد و پارچه ی سبز رنگى (بُرد حَضرَمى) كه مخصوص خود پيغمبر بود روى خود بكشد در اين هنگام خداوند به" جبرئيل" و" ميكائيل" وحى فرستاد كه من بين شما برادرى ايجاد كردم و عمر يكى از شما را طولانی ‏تر قرار دادم كدام يك از شما حاضر است ايثار به نفس كند و زندگى ديگرى را بر خود مقدم دارد ؛ هيچ كدام حاضر نشدند. به آنها وحى شد اكنون على (علیه السلام) در بستر پيغمبر خوابيده و آماده شده جان خويش را فداى او سازد به زمين برويد و حافظ و نگهبان او باشيد.


هنگامى كه جبرئيل بالاى سر و ميكائيل پايين پاى على (علیه السلام) نشسته بودند جبرئيل می ‏گفت:" بَه بَه آفرين بر تو اى على! خداوند بواسطه تو بر فرشتگان مباهات می ‏كند".


در اين هنگام آيه ی فوق نازل گرديد و به همين دليل آن شب تاريخى به نام" لَیلَةُ المَبیت " ناميده شده است.


" ابن عباس" می ‏گويد اين آيه هنگامى كه پيغمبر از مشركان كناره گرفته بود و با ابوبكر به سوى غار می ‏رفت در باره على (علیه السلام) كه در بستر پيغمبر خوابيده بود نازل شد.
" ابو جعفر اسكافى" می ‏گويد: (همانطور كه" ابن ابى الحديد" در شرح نهج البلاغه جلد 3 صفحه 270 ذكر كرده است) جريان خوابيدن على (علیه السلام) در بستر پيغمبر (صلی الله علیه و آله و سلم) به تواتر ثابت شده و غير از كسانى كه مسلمان نيستند و افراد سبك مغز آن را انكار نمی ‏كنند در جلد دوم" الغدير" ذيل آيه مورد بحث (صفحه 48 به بعد) می ‏نويسد:" غزالى" در كتاب" احياء العلوم" جلد سوم صفحه 238 و" گنجى" در كتاب" كفاية الطالب" صفحه 114 و" صفورى" در" نزهة المجالس" جلد دوم صفحه 209 و ابن" صباغ مالكى" در كتاب" الفصول المهمة" صفحه 33،" سبط ابن جوزى حنفى" در" تذكرة الخواص" صفحه 21" شبلنجى" در" نور الأبصار" صفحه 86 و احمد در" مسند" جلد يك صفحه 348 و" تاريخ طبرى" جلد دوم صفحه 99 تا 101 و" ابن هشام" در" سيرة" جلد دوم صفحه 291 و" حلبى" در" سيره" خود و" تاريخ يعقوبى" جلد دوم صفحه 29 جريان" لَیلَةُ المَبیت" را نقل كرده ‏اند.


 تفسير

 فداكارى بزرگ در شب تاريخى هجرت‏


گرچه آيه فوق همان طور كه در شأن نزول آن ذكر شد، مربوط به ماجراى هجرت پيغمبر اكرم (صلی الله علیه و آله و سلم) و فداكارى على (علیه السلام) و خوابيدن او در بستر آن حضرت نازل شده، ولى همچون ساير آيات قرآن، مفهوم و محتواى كلى و عمومى دارد. و در واقع نقطه مقابل چيزى است كه در آيات قبل در مورد منافقان وارد شده بود.
می ‏فرمايد:" از ميان مردم كسانى هستند كه جان خود را در برابر خشنودى خدا می ‏فروشند، و خداوند نسبت به بندگانش مهربان است" (وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ وَ اللَّهُ رَؤُفٌ بِالْعِبادِ).
آن گروه مردمى خودخواه و خودپسند و لجوج و معاند بودند كه از راه نفاق در بين مردم آبرويى كسب می ‏كردند ، و در ظاهر خود را مؤمن و خيرخواه نشان می ‏دادند، اما كردارشان پرده از روى گفتارشان بر می ‏داشت چرا كه جز فساد در زمين و نابود كردن حرث و نسل كار ديگرى نداشتند.
ولى اين گروه تنها با خدا معامله می ‏كنند و هر چه دارند حتى جان خود را به او می ‏فروشند و جز رضا و خشنودى او چيزى خريدار نيستند. و با فداكارى و ايثار آنهاست كه امر دين و دنيا اصلاح و حق زنده و پايدار می ‏شود و زندگى انسان گوارا و درخت اسلام بارور می ‏گردد.


جمله " وَ اللَّهُ رَؤُفٌ بِالْعِبادِ" كه در حقيقت نقطه مقابل چيزى است كه در آيات قبل درباره منافقان مُفسِد فِى الاَرضِ آمده بود" فَحَسْبُهُ جَهَنَّمُ وَ لَبِئْسَ الْمِهادُ" ممكن است اشاره به اين باشد كه خداوند در عين اينكه بخشنده جان به انسان است همان را خريدارى می ‏كند و بالاترين بها را كه همان خشنودى خويش است به انسان می ‏پردازد.


قابل توجه اينكه فروشنده" انسان" و خريدار خدا و متاع "جان" و بهاى معامله خشنودى ذات پاك اوست. در حالى كه در موارد ديگرى بهاى اين گونه معاملات را بهشت جاويدان و نجات از دوزخ ذكر كرده است مثلا می ‏فرمايد: إِنَّ اللَّهَ اشْتَرى‏ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ يُقاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيَقْتُلُونَ وَ يُقْتَلُونَ،" خدا از مؤمنان جانها و مال هايشان را خريدارى می كند كه بهشت از آنِ آنها باشد، در راه خدا پيكار می ‏كنند می ‏كشند و كشته می ‏شوند" «سوره توبه، آيه 111» و شايد به همين جهت است كه آيه مورد بحث با كلمه" مِن" تبعيضيه (وَ مِنَ النَّاسِ) شروع شده يعنى تنها بعضى از مردم هستند كه قادرند به اين كار فوق العاده‏ دست زنند، و تنها بهايى را كه براى ايثار جان طالب باشند، همان خشنودى خدا بوده باشد، ولى در آيه 111 سوره ی توبه كه در بالا آورديم همه مؤمنان به معامله با خدا، در برابر بهشت جاويدان دعوت شده ‏اند.
اين احتمال نيز در تفسير جمله" وَ اللَّهُ رَؤُفٌ بِالْعِبادِ" و تناسب آن با آغاز آيه وجود دارد كه می ‏خواهد اين حقيقت را روشن سازد كه وجود اين چنين افراد وفادار و ايثارگر در ميان مردم، از رأفت و مهربانى خدا نسبت به بندگانش سرچشمه گرفته، زيرا اگر چنين انسان هاى از خود گذشته در جوامع انسانى وجود نداشته باشند، اركان دين و اجتماع فرو می ‏ريزد، ولى خداوند مهربان با اين دوستان ايثارگر خود، جلو خرابكارى دشمنان را می ‏گيرد.
به هر حال اين آيه با توجه به شأن نزولى كه مشروحا گفته شد، يكى از بزرگترين فضايل على (علیه السلام) است كه در اكثر منابع اسلامى آمده، و به قدرى چشمگير است كه معاويه، به خاطر دشمنى خاصى كه با على (علیه السلام) داشت طبق روايتى چنان از اين فضيلت ناراحت بود كه" سَمُرَة بن جُندَب" را با چهارصد هزار درهم تطميع كرد كه بگويد اين آيه در باره عَبدُ الرَّحمن بن مُلجَم، قاتل على (علیه السلام) (طبق حديث مجعولى) نازل شده، و آن منافق جنايت پيشه نيز چنين كرد، ولى همان طور كه انتظار می ‏رفت حتى يك نفر اين حديث مجعول را نپذيرفت « داستان اين معامله را" ابن ابى الحديد" در شرح" نهج البلاغه" جلد 4، صفحه 73 نقل كرده است »

تفسیر نمونه جلد 2 صفحه 77 الی 80


سوره البقرة آيه 207 :  وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ وَ اللَّهُ رَؤُفٌ بِالْعِبادِ 


ترجمه : بعضى از مردم { با ايمان و فداكار، همچون على علیه السلام در" ليلة المبيت" به هنگام خفتن در جايگاه پيغمبر (صلی الله علیه و آله و سلم) } جان خود را به خاطر خشنودى خدا می ‏فروشند ؛ و خداوند نسبت به بندگان مهربان است.

امام سجاد (علیه السلام) : پیرامونِ آیه ی 207 سوره بقره { بعضى از مردم جانِ خود را به خاطر خشنودى خدا می ‏فروشند } فرمود : این آیه در شأنِ حضرت علی (علیه السلام) هنگامی که در( لَیلَةُ المَبیت ) به جایِ پیامبر در بسترِ ایشان خوابید ، نازل شده است. تفسیر برهان جلد 2 صفحه 200

در تفسیر عیّاشی از امام باقر (علیه السلام) روایت آمده که پیرامونِ این آیه فرمود : ( این آیه ی درباره ی علی ابن ابیطالب (علیه السلام) نازل شده که جانش را برایِ خدا و پیامبر فدا نمود ؛ در آن زمان که کفّارِ قریش به دنبالِ پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) بودند ، به جایِ ایشان در بستر خوابید. تفسیر برهان جلد 2 صفحه 201

ابن شهر آشوب در کتاب مناقب گفته خداوند این آیه را هنگامی که علی (علیه السلام) در بسترِ پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) خوابید ، در شأنِ ایشان نازل فرمود.و این مطلب را از راویانِ متعددّی نقل نموده که همه متّفق القول برآنند که این آیه درباره ی علی (علیه السلام) ما بین مکّه و مدینه هنگامی که در بسترِ پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) خوابید ، نازل شد.   تفسیر برهان جلد 2 صفحه 202

در تفسیر قمّی در معنیِ آیه وارد شده که منظورِ آیه امیرالمومنین است و معنیِ ( جان خود را می فروشند ) یعنی بذلِ جان می کنند.

در نهج البیان از امام باقر (علیه السلام) و امام صادق (علیه السلام) روایت آمده که این آیه در شأنِ حضرت علی (علیه السلام) آن هنگام که در بسترِ رسول ِ خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) خوابید ، وارد شده است و قصه از این قرار بود که قریش هم قسم شدند تا از هر قبیله یک نفر جمع شده و شبانه به منزلِ پیغمبر ریخته و هر یک از آنها یک ضربت بزنند و پیغمبر را به قتل برسانند و به این ترتیب خون آن حضرت میان قبیله های عرب منتشر شده ، بنی هاشم توانائی انتقام و طلب خون او را نداشته باشند. جبرئیل نازل شد و به پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) خبر داد و دستور داد پسر عمویِ او علی (علیه السلام) به جای او در فراش آن حضرت بخوابد و خود به سویِ مدینه هجرت فرماید. حضرت هم چنین کرد. وقتی جوانان براساس معاهده و قرارِ خود به دنبالِ پیامبر آمدند و به خانه ریختند ، علی (علیه السلام) را بجایِ آن حضرت خفته دیدند که در بسترِ حضرت است. در حالی که نا امید و متضرّر شده بودند برگشتند. و خداوند پیغمبرش را از شر و مکر آنها نجات داد.  تفسیر برهان جلد 2 صفحه 202  الی 203

حکیم بن جبیر می گوید ، علی بن حسین (علیهِمالسلام) فرمود (( نخستین کسی که جانش را با خداوند معامله کرد ، علی (علیه السلام) بود))  تفسیر برهان جلد 2 صفحه 203

جهت دریافت حدیث هفته برروی اشتراک خبرنامه کلیک کنید.


نام و نام خانوادگی:

پست الکترونیکی:

 عضویت در کانال ارسال حدیث در نرم افزار تلگرام

http://telegram.me/ahadithshia

@ahadithshia

ورود اعضاء

لو گوی ما

لینک به وب سایت احادیث

حاضرین سایت

ما 411 مهمان آنلاین داریم
Joomla Templates and Joomla Extensions by JoomlaVision.Com
باب 66 (کتاب شریف عيون أخبار الرضا عليه السلام ) ثواب زيارت امام علىّ بن موسى الرّضا- عليهما السّلام-
یکشنبه, 28 بهمن -2
    باب 66 (کتاب شریف عيون أخبار الرضا عليه السلام ) ثواب زيارت امام علىّ... ادامه مطلب...
نامه امام رضا (علیه السلام) به فرزندش امام جواد (علیه السلام)
یکشنبه, 28 بهمن -2
  نامه امام رضا (علیه السلام) به فرزندش امام جواد (علیه السلام) شیخ صدوق... ادامه مطلب...
فضّه ؛ خدمتگذار حضرت فاطمه (علیها السلام)
سه شنبه, 24 اسفند 1395
فضّه ؛ خدمتگذار حضرت فاطمه (علیها السلام) حضرت فاطمه علیها السلام خدمتگذاری... ادامه مطلب...
شمّه ای از اخلاق ، صفات و کرامات امام یازدهم ابو محمّد بن علیّ العسکری (علیهِما السلام)
چهارشنبه, 17 آذر 1395
    شمّه ای از اخلاق ، صفات و کرامات امام یازدهم ابو محمّد بن علیّ... ادامه مطلب...
مناقبت و شهادتنامه حضرت امام حسن عسکری (علیه السلام)
یکشنبه, 28 بهمن -2
  ماجراي تنبّه اسحق ‌بن‌ يعقوب كندي اسحق‌بن‌يعقوب‌كندي،... ادامه مطلب...
صلوات بر حجج طاهره عليهم السلام (از زبان امام حسن عسکری (علیه السلام)
شنبه, 06 آذر 1395
صلوات بر حجج طاهره عليهم السلام (از زبان امام حسن عسکری (علیه السلام)   ... ادامه مطلب...
حکمت نامه امام حسین (علیه السلام)
جمعه, 09 مهر 1395
ويژگىِ عاقل نزهة الناظرـ از امام حسين عليه السلام ـ : چون پيشامد سختى بر عاقل... ادامه مطلب...
فضلیت زیارت ، گوشه ای از احوالات و ... ( حضرت امام ابوالحسن الرضا (علیه السلام)
یکشنبه, 24 مرداد 1395
مؤلف ( حاج شیخ عباس قمی) گويد كه در اينجا چند مطلب است كه شايسته و مناسب است... ادامه مطلب...
شرفیاب شدن دعبل خزایی خدمت امام ابوالحسن الرضا (علیه السلام) و خواندن اشعار در مدح آنحضرت
شنبه, 23 مرداد 1395
 شیخ صدوق رحمه الله در کتاب «عیون اخبار الرضا علیه السلام» از... ادامه مطلب...
سه روز مهمّ در پيش ‌روي هر انساني ( حدیث از امام رضا (علیه السلام) )
یکشنبه, 28 بهمن -2
سه روز مهمّ در پيش ‌روي هر انساني از حضرت امام رضا(علیه السلام) منقول... ادامه مطلب...
هفت چيز است كه اگر هفت چيز همراهش نباشد استهزاء حساب مي ‌شود(حدیث از امام رضا علیه السلام)
یکشنبه, 28 بهمن -2
اين روايت از حضرت امام رضا (علیه السلام)†منقول است كه فرمود: سَبْعَةُ... ادامه مطلب...
پاسخ به شبهات در خصوص قبول ولایتعهدی مأمون توسط امام علی ابن موسی الرضا (علیه السلام)
سه شنبه, 12 مرداد 1395
  أعوذ بالله من الشّيطان الرّجيم[1] *  و من هرگز خود را تبرئه نمي‌كنم كه... ادامه مطلب...
اشعار منقول از امام علی بن موسی الرضا (علیه السلام)
سه شنبه, 12 مرداد 1395
  اين چند بيت از حضرت امام ابوالحسن‌الرّضا†(علیه السلام) منقول است: يعيب... ادامه مطلب...
توجّه ويژه‌ي امام رضا (علیه السلام) به نماز اوّل وقت
چهارشنبه, 20 مرداد 1395
  توجّه ويژه‌ي امام رضا (علیه السلام) به نماز اوّل وقت     اينجا... ادامه مطلب...
حفظ نعمت و افزایش آن با انفاق و شکرگزاری
یکشنبه, 10 مرداد 1395
حفظ نعمت و افزایش آن با انفاق و شکرگزاری مرحوم علاّمه‌ي مجلسي (رض) نقل مي... ادامه مطلب...
زيارت امام حسین عليه السلام در روز اربعين ، به روايت صفوان جمّال
دوشنبه, 08 آبان 1396
  زِيارَةُ الأَربَعينَ بِرِوايَةِ صَفوانَ الجَمّالِ 3273.تهذيب الأحكام عن... ادامه مطلب...
زيارت حضرت اباعبدالله الحسین (علیه السلام) در روز بیستم ماه صفر (اربعین) توسط جابر بن عبد اللّه انصارى {بانضمام متن زیارت}
جمعه, 05 آبان 1396
  زِيارَةُ جابِرِ بنِ عَبدِ اللّه ِ الأَنصارِيِّ 3275.مصباح الزائر عن عطا :... ادامه مطلب...
متن كامل خطبه پيامبر اكرم (صلی الله علیه و آله و سلم) در غدير خم
یکشنبه, 28 بهمن -2
  متن كامل خطبه پيامبر اكرم (صلی الله علیه و آله و سلم) در غدير خم بسم الله... ادامه مطلب...
در سوگ امیر مومنان حضرت علی (علیه السلام)
یکشنبه, 28 بهمن -2
پس از شهادت امام (علیه السلام)، حسن بن علی (علیه السلام) به خطبه ایستاد وخدا را... ادامه مطلب...
خطبه امام حسن مجتبی (علیه السلام) بعد از شهادت امام امیرالمومنین حضرت علی (علیه السلام)
سه شنبه, 23 خرداد 1396
خطبه امام حسن مجتبی (علیه السلام) بعد از شهادت امام امیرالمومنین حضرت علی... ادامه مطلب...
حَبْلِ اللَّهِ کیانند ؟؟!!
یکشنبه, 12 آذر 1396
  آیه 103 سوره آل عمران وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعاً وَ لا... ادامه مطلب...
نشانه‌ های مؤمن راستین
یکشنبه, 28 بهمن -2
نشانه‌ های مؤمن راستین نمازهای شبانه‌ روزی ما دو قسم است: فرائض و نوافل.... ادامه مطلب...
زیارت اربعین از نشانه های مومن است
یکشنبه, 28 بهمن -2
در التهذیب از ابا محمد العسکری (علیه السلام) روایت شده که فرمود : وَ رُوِیَ... ادامه مطلب...
دعای حضرت امام جعفر صادق (علیه السلام) برای زائران امام حسین (علیه السلام)
یکشنبه, 28 بهمن -2
دعای حضرت امام جعفر صادق (علیه السلام) برای زائران امام حسین (علیه السلام) وَ... ادامه مطلب...
جوانى حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) هنگام ظهور و پاسخ به شبهات
شنبه, 25 اردیبهشت 1395
جوانى حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) هنگام ظهور و پاسخ به شبهات  ... ادامه مطلب...
طول عمر حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و پاسخ به شبهات
چهارشنبه, 22 اردیبهشت 1395
  طول عمر حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و پاسخ به شبهات بدان شبهۀ... ادامه مطلب...
حُزن امام صادق(علیه السلام) برای غیبت حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف)
یکشنبه, 28 بهمن -2
    حزن امام صادق(علیه السلام) شيخ صدوق در كمال الدين (كمال الدين و تمام... ادامه مطلب...
نهى از دروغ شمردن سخنى كه دروغ بودنش معلوم نيست
پنجشنبه, 26 فروردین 1395
نهى از دروغ شمردن سخنى كه دروغ بودنش معلوم نيست قرآن (بَلْ كَذَّبُوا بِما... ادامه مطلب...
برحذر داشتن از دروغ بستن بر پيامبر صلى الله عليه و آله
سه شنبه, 24 فروردین 1395
  برحذر داشتن از دروغ بستن بر پيامبر صلى الله عليه و آله     رسولُ... ادامه مطلب...