شيخ صدوق به سند معتبر روايت كرده از حضرت امام رضا عليه السلام از پدران بزرگواران خود از حضرت امير المؤمنين عليه و على أولاده السلام كه فرمود: خطبه ‏اى خواند براى ما روزى حضرت رسول خدا صلوات الله عليه پس فرمود أيها الناس بدرستى كه رو كرده است به سوى شما ماه خدا با بركت و رحمت و آمرزش ماهى است كه نزد خدا بهترين ماهها است و روزهايش بهترين روزها است و شبهايش بهترين شبها است و ساعتهايش بهترين ساعتها است و آن ماهى است كه خوانده ‏اند شما را در آن به سوى ضيافت خدا و گرديده ‏ايد در آن از اهل كرامت خدا نفسهاى شما در آن ثواب تسبيح دارد و خواب شما ثواب عبادت دارد و عملهاى شما در آن مقبول است و دعاهاى شما در آن مستجاب است پس سؤال كنيد از پروردگار خود به نيتهاى درست و دلهاى پاكيزه از گناهان و صفات ذميمه كه توفيق دهد شما را براى روزه داشتن آن و تلاوت كردن قرآن در آن بدرستى كه شقى و بد عاقبت كسى است كه محروم گردد از آمرزش خدا در اين ماه عظيم و ياد كنيد به گرسنگى و تشنگى شما در اين ماه تشنگى و گرسنگى روز قيامت را و تصدق كنيد بر فقيران و مسكينان خود و تعظيم نمائيد پيران خود را و رحم كنيد كودكان خود را و نوازش نمائيد خويشان خود را و نگاه داريد زبانهاى خود را از آنچه نبايد گفت و بپوشيد ديده‏ هاى خود را از آنچه حلال نيست شما را نظر كردن به سوى آن و بازداريد گوشهاى خود را از آنچه حلال نيست شما را شنيدن آن و مهربانى كنيد با يتيمان مردم تا مهربانى كنند بعد از شما با يتيمان شما و بازگشت كنيد به سوى خدا از گناهان خود و بلند كنيد دستهاى خود را به دعا در اوقات نمازهاى خود زيرا كه وقت نمازها بهترين ساعتها است نظر می‏كند حق تعالى در اين اوقات به رحمت به سوى بندگان خود و جواب می ‏گويد ايشان را هر گاه او را مناجات كنند و لبيك می ‏گويد ايشان را هر گاه او را ندا كنند و مستجاب می ‏گرداند هرگاه او را بخوانند اى گروه مردمان بدرستى كه جانهاى شما در گرو كرده‏ هاى شما است پس از گرو بدرآوريد به طلب آمرزش از خدا و پشتهاى شما گرانبار است از گناهان شما پس سبك گردانيد آنها را به طول دادن سجده ‏ها و بدانيد كه حق تعالى سوگند ياد كرده است به عزت و جلال خود كه عذاب نكند نمازگزارندگان و سجده‏ كنندگان در اين ماه را و نترساند ايشان را به آتش جهنم در روز قيامت أيها الناس هر كه از شما افطار دهد روزه دار مؤمنى را در اين ماه از براى او خواهد بود نزد خدا ثواب بنده آزاد كردن و آمرزش گناهان گذشته پس بعضى از اصحاب گفتند يا رسول الله همه ما قدرت بر آن نداريم حضرت فرمود بپرهيزيد از آتش جهنم به افطار فرمودن روزه ‏داران اگر چه به نصف دانه خرما باشد و اگر چه به يك شربت آبى باشد بدرستى كه خدا اين ثواب را می ‏دهد كسى را كه چنين كند اگر قادر بر زياده از اين نباشد أيها الناس هر كه خلق خود را در اين ماه نيكو گرداند بر صراط آسان بگذرد در روزى كه قدمها بر آن لغزد و هر كه سبك گرداند در اين ماه خدمت غلام و كنيز خود را خدا در قيامت حساب او را آسان گرداند و هر كه در اين ماه شر خود را از مردم بازدارد حق تعالى غضب خود را در قيامت از او بازدارد و هر كه در اين ماه يتيم بی ‏پدرى را گرامى دارد خدا او را در قيامت گرامى دارد و هر كه در اين ماه صله و احسان كند با خويشان خود خدا وصل كند او را به رحمت خود در قيامت و هر كه در اين ماه قطع احسان خود از خويشان خود بكند خدا در قيامت قطع رحمت خود از او بكند و هر كه نماز سنتى در اين ماه بكند خدا براى او برات بيزارى از آتش جهنم بنويسد و هر كه در اين ماه نماز واجبى را ادا كند خدا عطا كند به او ثواب هفتاد نماز واجب كه در ماههاى ديگر كرده شود و هر كه در اين ماه بسيار بر من صلوات فرستد خدا سنگين گرداند ترازوى عمل او را در روزى كه ترازوهاى اعمال سبك باشد و كسى كه يك آيه از قرآن در اين ماه بخواند ثواب كسى دارد كه در ماههاى ديگر ختم قرآن كرده باشد أيها الناس بدرستى كه درهاى بهشت در اين ماه گشاده است پس سؤال كنيد از پروردگار خود كه بر روى شما نبندد و درهاى جهنم در اين ماه بسته است پس سؤال كنيد از پروردگار خود كه بر روى شما نگشايد و شياطين را در اين ماه غل كرده ‏اند پس سؤال كنيد از خدا كه ايشان را بر شما مسلط نگرداند الخ و شيخ صدوق روايت كرده كه : چون ماه رمضان داخل می‏شد حضرت رسول صلى الله عليه و آله آزاد می ‏كرد هر اسيرى كه بود و عطا می ‏نمود هر سائلى را مؤلف گويد كه ماه رمضان ماه خداوند عالميان است و شريفترين ماهها است و ماهى است كه درهاى آسمان و درهاى بهشت و رحمت گشوده می ‏شود و درهاى جهنم بسته می ‏شود و در آن شبى است كه عبادت در آن بهتر است از عبادت هزار ماه پس تامل نما كه چگونه خواهى بود در شب و روز خود و چگونه نگاه می ‏دارى اعضا و جوارح خود را از معصيتهاى پروردگار خود و مبادا شبها در خواب باشى و روزها غافل از ياد خدا (همانا در خبر است كه: در آخر هر روز از روزهاى ماه رمضان در وقت افطار حق تعالى هزار هزار كس را از آتش جهنم آزاد می ‏كند و چون شب جمعه و روز جمعه می ‏شود در هر ساعتى هزار هزار كس را از آتش جهنم آزاد می ‏كند كه هر يك مستوجب عذاب شده باشند و در شب و روز آخر ماه به عدد آنچه در تمام ماه آزاد كرده است آزاد می ‏كند) پس اى عزيز مبادا بيرون رود ماه رمضان و گناهان تو باقى مانده باشد و در هنگامى كه روزه‏ داران مزدهاى خود را بگيرند تو از جمله محرومان و زيانكاران باشى و تقرب بجوى به سوى خداوند تبارك و تعالى به تلاوت كردن قرآن مجيد در شبها و روزهاى اين ماه و به ايستادن به نماز و جد و جهد كردن در عبادت و بجا آوردن نمازها در اوقات فضيلت و كثرت استغفار و دعا (فَعَنِ الصَّادِقِ عليه السلام: أَنَّهُ مَنْ لَمْ يُغْفَرْ لَهُ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ لَمْ يُغْفَرْ لَهُ إِلَى قَابِلٍ إِلا أَنْ يَشْهَدَ عَرَفَةَ) و نگاهدار خود را از چيزهائى كه خدا حرام كرده است و از افطار كردن بر چيزهاى حرام و رفتار كن به نحوى كه مولاى ما حضرت صادق عليه السلام وصيت نموده و فرموده كه هرگاه روزه دارى می ‏بايد كه روزه دارد گوش و چشم و مو و پوست و جميع اعضاى تو يعنى از محرمات بلكه از مكروهات و فرمود بايد كه روز روزه تو مانند روز افطار تو نباشد) (و نيز فرموده كه: روزه نه همين از خوردن و آشاميدن است تنها بلكه بايد در روز روزه نگاه داريد زبان خود را از دروغ و بپوشانيد ديده ‏هاى خود را از حرام و با يكديگر نزاع مكنيد و حسد مبريد و غيبت مكنيد و مجادله مكنيد و سوگند دروغ مخوريد بلكه سوگند راست نيز و دشنام مدهيد و فحش مگوئيد و ستم مكنيد و بی ‏خردى مكنيد و دلتنگ مشويد و غافل مشويد از ياد خدا و از نماز و خاموش باشيد از آنچه نبايد گفت و صبر كنيد و راستگو باشيد و دورى كنيد از اهل شر و اجتناب كنيد از گفتار بد و دروغ و افتراء و خصومت كردن با مردم و گمان بد بردن و غيبت كردن و سخن‏چينى كردن و خود را مشرف به آخرت دانيد و منتظر فرج و ظهور قائم آل محمد عليه السلام باشيد و آرزومند ثوابهاى آخرت باشيد و توشه اعمال صالحه براى سفر آخرت برداريد و بر شما باد به آرام دل و آرام تن و خضوع و خشوع و شكستگى و مذلت مانند بنده‏ اى كه از آقاى خود ترسد و ترسان باشيد از عذاب خدا و اميدوار باشيد رحمت او را و بايد پاك باشد اى روزه ‏دار دل تو از عيبها و باطن تو از حيله‏ ها و مكرها و پاكيزه باشد بدن تو از كثافتها و بيزارى بجوى به سوى خدا از آنچه غير او است و در روزه ولايت خود را خالص گردانى از براى او و خاموش باشى از آنچه حق تعالى نهى كرده است تو را از آن در آشكارا و پنهان و بترسى از خداوند قهار آنچه سزاوار ترسيدن او است در پنهان و آشكار و ببخشى روح و بدن خود را به خداى عزوجل در ايام روزه خود و فارغ گردانى دل خود را از براى محبت او و ياد او و بدن خود را به كار فرمائى در آنچه خدا تو را امر كرده است به آن و خوانده است به سوى آن اگر همه اينها را به عمل آورى آنچه سزاوار روزه داشتن است به عمل آورده‏ اى و فرموده خدا را اطاعت كرده ‏اى و آنچه كم كنى از آنها كه بيان كردم از براى تو به قدر آن از روزه تو كم می ‏شود از فضل آن و ثواب آن بدرستى كه پدرم گفت رسول خدا صلى الله عليه و آله شنيد كه زنى در روز روزه ‏اى جاريه خود را دشنام داد حضرت طعامى طلبيد آن زن را گفت بخور زن گفت من روزه ‏ام فرمود چگونه روزه ‏اى كه جاريه خود را دشنام دادى روزه از خوردن و آشاميدن تنها نيست بدرستى كه حق تعالى روزه را حجابى گردانيده است از ساير امور قبيحه از كردار بد و گفتار بد چه بسيار كمند روزه ‏داران و چه بسيارند گرسنگى كشندگان) (و حضرت امير المؤمنين عليه السلام فرمود كه: چه بسيار روزه ‏دارى كه بهره ‏اى نيست او را از روزه به غير از تشنگى و گرسنگى و چه بسيار عبادت كننده ‏اى كه نيست او را بهره ‏اى از عبادت به غير تعب اى خوشا خواب زيركان كه بهتر از بيدارى و عبادت احمقان است و خوشا افطار كردن زيركان كه بهتر از روزه داشتن بی ‏خردان است) (و روايت شده از جابر بن يزيد از حضرت امام محمد باقر عليه السلام كه: حضرت رسول صلى الله عليه و آله به جابر بن عبد الله فرمود اى جابر اين ماه رمضان است هر كه روزه بدارد روز آن را و بايستد به عبادت پاره ‏اى از شبش را و بازدارد از حرام شكم و فرج خود را و نگاه دارد زبان خود را بيرون رود از گناهان خود مثل بيرون رفتن او از ماه جابر گفت يا رسول الله چه نيكو است اين حديث كه فرمودى فرمود اى جابر و چقدر سخت است اين شرطهائى كه نمودم). و بالجمله اعمال اين ماه شريف در دو مطلب و يك خاتمه ذكر می‏شود :

دوم خطبه روز عيد فطر است كه امام جماعت بعد از بجا آوردن نماز عيد می ‏خواند و آن به نحوى كه شيخ صدوق در كتاب من لا يحضره الفقيه از حضرت امير المؤمنين عليه السلام نقل فرموده چنين است‏

اَلْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ وَ جَعَلَ الظُّلُمَاتِ وَ النُّورَ ثُمَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُونَ‏

 ستايش مخصوص خداى راست كه آسمان و زمين را آفريد و روشنى و تاريكى را مقرر داشت باز كافران به خداى خود شرك می ‏آورند

لاَ نُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا وَ لاَ نَتَّخِذُ مِنْ دُونِهِ وَلِيّاً

 و ما هيچ به خدا شرك نياوريم و غير او كسى را ولى خود نگيريم

وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَ مَا فِي الْأَرْضِ وَ لَهُ الْحَمْدُ فِي الْآخِرَةِ وَ هُوَ الْحَكِيمُ الْخَبِيرُ

 و باز ستايش و سپاس مخصوص خداست كه هر آنچه در آسمان و زمين است همه ملك اوست و در عالم آخرت نيز شكر و سپاس مخصوص اوست و او به نظم آفرينش حكيم و به همه امور عالم آگاه است

يَعْلَمُ مَا يَلِجُ فِي الْأَرْضِ وَ مَا يَخْرُجُ مِنْهَا وَ مَا يَنْزِلُ مِنَ السَّمَاءِ وَ مَا يَعْرُجُ فِيهَا

 و او هر چه درون زمين رود و هر چه از زمين به درآيد و هر چه از آسمان فرود آيد و هر چه بر آسمان بالا رود همه را می‏داند

وَ هُوَ الرَّحِيمُ الْغَفُورُ كَذَلِكَ اللَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ

 و اوست كه بر بندگان مهربان و بخشاينده است اين است خدايى كه هيچ جز او خدايى نيست و بازگشت همه موجودات بسوى اوست

وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي يُمْسِكُ السَّمَاءَ أَنْ تَقَعَ عَلَى الْأَرْضِ إِلاَّ بِإِذْنِهِ إِنْ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ‏

 و باز ستايش ‏مخصوص خداست كه آسمان را از سقوط بر زمين نگاه دارد جز آنكه مشيتش تعلق گيرد و البته خدا بر مردم عالم بسيار رئوف و مهربان است

اللَّهُمَّ ارْحَمْنَا بِرَحْمَتِكَ وَ اعْمُمْنَا بِمَغْفِرَتِكَ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ

 اى خدا تو به رحمتت بر ما ترحم فرما و آمرزشت را شامل حال ما ساز كه تويى خداى بلند مرتبه بزرگ

وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لاَ مَقْنُوطٌ مِنْ رَحْمَتِهِ لاَ مَخْلُوٌّ مِنْ نِعْمَتِهِ وَ لاَ مُؤْيَسٌ مِنْ رَوْحِهِ‏

 باز ستايش مخصوص خداست كه هيچكس از رحمتش نااميد و از نعمتش محروم نيست و احدى مأيوس از لطف و عنايتش نخواهد بود

وَ لاَ مُسْتَنْكِفٌ (مُسْتَنْكَفٌ) عَنْ عِبَادَتِهِ (الَّذِي) بِكَلِمَتِهِ قَامَتِ السَّمَاوَاتُ السَّبْعُ وَ اسْتَقَرَّتِ الْأَرْضُ الْمِهَادُ

 و هيچكس استنكاف و سركشى از بندگيش نتواند كرد آن خدايى كه به كلمه او آسمانهاى هفتگانه بر پا خاسته و مهد زمين قرار يافته

وَ ثَبَتَتِ الْجِبَالُ الرَّوَاسِي وَ جَرَتِ الرِّيَاحُ اللَّوَاقِحُ وَ سَارَ فِي جَوِّ السَّمَاءِ السَّحَابُ‏

 و كوههاى محكم استوار گرديده و بادهاى حامله كننده به گردش داشته و ابر به فرمانش در فضاى آسمان در سير و حركت آمده

وَ قَامَتْ عَلَى حُدُودِهَا الْبِحَارُ وَ هُوَ إِلَهٌ لَهَا وَ قَاهِرٌ يَذِلُّ لَهُ الْمُتَعَزِّزُونَ‏

 و درياها در حدود خود ايستاده ‏اند و اوست خداى تمام اين مخلوقات و خداى قاهرى است كه تمام عزت و شوكت مندان عالم در مقابلش حقير و ذليل

وَ يَتَضَاءَلُ لَهُ الْمُتَكَبِّرُونَ وَ يَدِينُ لَهُ طَوْعاً وَ كَرْهاً الْعَالَمُونَ‏

 و همه متكبران و مغروران جهان نزدش خوار و ضعيفند و تمام عوالم هستى خواه و ناخواه تابع حكم و فرمان اوست

نَحْمَدُهُ كَمَا حَمِدَ نَفْسَهُ وَ كَمَا هُوَ أَهْلُهُ وَ نَسْتَعِينُهُ وَ نَسْتَغْفِرُهُ وَ نَسْتَهْدِيهِ‏

 حمد و ستايش می‏كنيم او را چنانكه آن ذات مقدس خود را ستايش فرموده و به حمدى كه او را شايسته است و از او يارى می ‏طلبيم و طلب آمرزش و بخشش می ‏كنيم و از او هدايت بسوى او می ‏جوييم

وَ نَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ يَعْلَمُ مَا تُخْفِي النُّفُوسُ وَ مَا تُجِنُّ الْبِحَارُ

 و گواهى می ‏دهيم كه هيچ خدايى جز آن خداى يكتاى بی ‏شريك نيست او آنچه در نفوس خلق پنهان است و آنچه در قعر درياها

وَ مَا تَوَارَى مِنْهُ ظُلْمَةٌ وَ لاَ تَغِيبُ عَنْهُ غَائِبَةٌ

 و آنچه در ظلمت مستور است همه را می ‏داند و هيچ غايبى از او پنهان نيست

وَ مَا تَسْقُطُ مِنْ وَرَقَةٍ مِنْ شَجَرَةٍ وَ لاَ حَبَّةٍ فِي ظُلْمَةٍ إِلاَّ يَعْلَمُهَا

 و هيچ برگى از درخت نيفتد و هيچ دانه ‏اى در زير تاريكيهاى زمين نيست جز آنكه بعلم ازلى ذاتى از او آگاه است

لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ وَ لاَ رَطْبٍ وَ لاَ يَابِسٍ إِلاَّ فِي كِتَابٍ مُبِينٍ‏

 هيچ خدايى جز آن ذات يكتا نيست و هيچ تر و خشكى به عالم وجود ندارد جز آنكه در كتاب مبين مسطور است

وَ يَعْلَمُ مَا يَعْمَلُ الْعَامِلُونَ وَ أَيَّ مَجْرًى يَجْرُونَ وَ إِلَى أَيِّ مُنْقَلَبٍ يَنْقَلِبُونَ وَ نَسْتَهْدِي اللَّهَ بِالْهُدَى‏

 و آنچه را كه كاركنان عالم می ‏كنند و به هر مجرا و طريق می ‏روند و به كجا باز می ‏گرداند همه را می ‏داند و ما از خدا هدايت كامل می ‏طلبيم

وَ نَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ نَبِيُّهُ وَ رَسُولُهُ إِلَى خَلْقِهِ وَ أَمِينُهُ عَلَى وَحْيِهِ وَ أَنَّهُ قَدْ بَلَّغَ رِسَالاَتِ رَبِّهِ‏

 و گواهى می ‏دهيم كه محققا محمد بنده اوو فرستاده او بسوى خلق و امين بر وحى و اسرار الهى است و البته او رسالتهاى خدا را به خلق رسانيد

وَ جَاهَدَ فِي اللَّهِ الْحَائِدِينَ عَنْهُ الْعَادِلِينَ بِهِ وَ عَبَدَ اللَّهَ حَتَّى أَتَاهُ الْيَقِينُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ (وَ سَلَّمَ)

 و در راه رواج و تبليغ دين خدا همه گونه جهاد با گمراهان و مشركان كرد و خدا را تا هنگام رحلت اطاعت نمود درود و تحيت خدا بر او و بر آل اطهارش باد

أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ الَّذِي لاَ تَبْرَحُ مِنْهُ نِعْمَةٌ وَ لاَ تَنْفَدُ مِنْهُ رَحْمَةٌ

 اى مردم وصيت می ‏كنم شما را به تقوى و خدا ترسى كه البته خداست كه نعمتش را زوال و رحمتش را نفاد و پايان نخواهد بود

وَ لاَ يَسْتَغْنِي الْعِبَادُ عَنْهُ وَ لاَ يَجْزِي أَنْعُمَهُ الْأَعْمَالُ الَّذِي رَغَّبَ فِي التَّقْوَى وَ زَهَّدَ فِي الدُّنْيَا

 و هيچ بندگان از او بی ‏نياز نيستند و ابدا اعمال و طاعات خلق در مقابل نعمتهايش پاداشى نتواند بود آن خدايى كه شما را در تقوى ترغيب كرد و امر به زهد در دنيا فرمود

وَ حَذَّرَ الْمَعَاصِيَ وَ تَعَزَّزَ بِالْبَقَاءِ وَ ذَلَّلَ خَلْقَهُ بِالْمَوْتِ وَ الْفَنَاءِ

 و از نافرمانى خود بندگان را ترسانيد خدايى كه او را تنها عزت و سلطنت بقا و ابديت است و خلق را همه به دست مرگ و فنا خوار و منقاد گردانيد

وَ الْمَوْتُ غَايَةُ الْمَخْلُوقِينَ وَ سَبِيلُ الْعَالَمِينَ وَ مَعْقُودٌ بِنَوَاصِي الْبَاقِينَ‏

 و مرگ پايان هر مخلوقى است و راه همه اهل عالم است

لاَ يُعْجِزُهُ إِبَاقُ الْهَارِبِينَ وَ عِنْدَ حُلُولِهِ يَأْسِرُ أَهْلَ الْهَوَى يَهْدِمُ كُلَّ لَذَّةٍ وَ يُزِيلُ كُلَّ نِعْمَةٍ

 هرگز به فرار مردم از مرگ بر مرگ غلبه نتوانند كرد و هنگام فرا رسيدن اجل اهل هواى نفس را اسير و ذليل خواهد كرد و بناى هر لذت را ويران و هر نعمت را زايل

وَ يَقْطَعُ كُلَّ بَهْجَةٍ وَ الدُّنْيَا دَارٌ كَتَبَ اللَّهُ لَهَا الْفَنَاءَ وَ لِأَهْلِهَا مِنْهَا الْجَلاَءَ

 و هر بهجت و نشاط را منقطع خواهد ساخت و خلاصه دنيا خانه ‏ايست كه خدا فنا را بر آن حكم حتمى فرموده و براى اهلش جلاى وطن و بيرون شدن از اين خانه را لازم گردانيده

فَأَكْثَرُهُمْ يَنْوِي بَقَاءَهَا وَ يُعَظِّمُ بِنَاءَهَا وَ هِيَ حُلْوَةٌ خَضِرَةٌ قَدْ عُجِّلَتْ لِلطَّالِبِ‏

 باز بيشتر مردم بقاى دنيا را قصد دارند و دنيا به چشمشان بنايى با عظمت و عزت و طعمه‏اى شيرين و باغى سبز و خرم است اما با عجله و شتاب از كف طالبانش بيرون ميرود

وَ الْتَبَسَتْ بِقَلْبِ النَّاظِرِ وَ يُضْنِي ذُو (تُضْنِي ذَا) الثَّرْوَةِ الضَّعِيفَ وَ يَجْتَوِيهَا (يَحْتَوِيهَا) الْخَائِفُ الْوَجِلُ‏

 و ناظران را به شبهه كارى ميافكند ثروتمندان از حب مال دنيا بر ضعيفان و مسكينان بخل ميورزند و مردم خدا ترس و هراسان از آن متنفرند و مكروهش شمارند

فَارْتَحِلُوا مِنْهَا يَرْحَمُكُمُ اللَّهُ بِأَحْسَنِ مَا بِحَضْرَتِكُمْ‏

 پس خدا شما را رحمت كند از حب دنياى دنى به نيكوتر چيزى كه نزد شماست دورى و رحلت گزينيد

وَ لاَ تَطْلُبُوا مِنْهَا أَكْثَرَ مِنَ الْقَلِيلِ وَ لاَ تَسْأَلُوا مِنْهَا فَوْقَ الْكَفَافِ وَ ارْضَوْا مِنْهَا بِالْيَسِيرِ

 و از دنيا به كمتر چيزى اكتفا كرده و افزون نطلبيد و بيش از كفاف طالب دنيا نباشيد

وَ لاَ تَمُدُّنَّ أَعْيُنَكُمْ مِنْهَا إِلَى مَا مُتِّعَ الْمُتْرَفُونَ بِهِ وَ اسْتَهِينُوا بِهَا وَ لاَ تُوَطِّنُوهَا

 و به ناز و نعمت متنعمان دنيا چشم نداريد دنيا - را خوار شماريد و وطن خود ندانيد

وَ أَضِرُّوا بِأَنْفُسِكُمْ فِيهَا وَ إِيَّاكُمْ وَ التَّنَعُّمَ وَ التَّلَهِّيَ وَ الْفَاكِهَاتِ فَإِنَّ فِي ذَلِكَ غَفْلَةً وَ اغْتِرَاراً

 و دنيا را بر خود مضر و زيان آور دانيد و دورى كنيد و حذر از تن پرورى و از لهو و لعب و خوشگذرانى كه عمر پر بها به غفلت و غرور زنهار نگذرد

أَلاَ إِنَّ الدُّنْيَا قَدْ تَنَكَّرَتْ وَ أَدْبَرَتْ وَ احْلَوْلَتْ وَ آذَنَتْ بِوَدَاعٍ‏

 مردم آگاه باشيد كه دنيا با همه دوستانش سخت بيگانگى و بی ‏وفائى كرده و پشت بآنها نموده و رخصت وداع از همه خواسته

أَلاَ وَ إِنَّ الْآخِرَةَ قَدْ رَحَلَتْ فَأَقْبَلَتْ وَ أَشْرَفَتْ وَ آذَنَتْ بِاطِّلاَعٍ أَلاَ وَ إِنَّ الْمِضْمَارَ الْيَوْمَ وَ السِّبَاقَ غَداً

 باز هم آگاه باشيد و متذكر شويد كه عالم آخرت محققا رحلت بسوى شما كرده و بر شما روى آورده است و وارد گرديد و از همه رخصت ورود خواسته و باز هم آگاه باشيد كه امروز در طاعت خدا ميدان آزمايش و اسب تازى مسابقه است و فردا نتيجه بردن مسابقه است

أَلاَ وَ إِنَّ السُّبْقَةَ الْجَنَّةُ وَ الْغَايَةَ النَّارُ أَلاَ أَ فَلاَ تَائِبٌ مِنْ خَطِيئَتِهِ قَبْلَ يَوْمِ مَنِيَّتِهِ‏

 و آگاه باشيد كه هر كه در طاعت سبقت يافت در بهشت ابد شتافت و هر كه راه مخالفت پيمود غايت و نتيجه دوزخ است آگاه باشيد آيا كسى هست كه پيش از روز مرگ از خطا و عصيان توبه كند

أَ لاَ عَامِلٌ لِنَفْسِهِ قَبْلَ يَوْمِ بُؤْسِهِ وَ فَقْرِهِ جَعَلَنَا اللَّهُ وَ إِيَّاكُمْ مِمَّنْ يَخَافُهُ وَ يَرْجُو ثَوَابَهُ‏

 آيا كسى هست كه براى خود عمل چيزى انجام دهد پيش از آنكه روز سختى و بينوايى او فرا رسد و اى مردم خدا ما و شما را از آنانكه خدا ترسند و به ثواب خدا اميد دارند قرار دهد

أَلاَ إِنَّ هَذَا الْيَوْمَ يَوْمٌ جَعَلَهُ اللَّهُ لَكُمْ عِيداً وَ جَعَلَكُمْ لَهُ أَهْلاً

 آگاه باشيد كه البته اين روزيست كه خدا بر شما عيد قرار داده است و شما را اهل و لايق ثوابهاى اين روز مبارك گردانيده

فَاذْكُرُوا اللَّهَ يَذْكُرْكُمْ وَ ادْعُوهُ يَسْتَجِبْ لَكُمْ وَ أَدُّوا فِطْرَتَكُمْ فَإِنَّهَا سُنَّةُ نَبِيِّكُمْ وَ فَرِيضَةٌ وَاجِبَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ‏

 پس در اين روز دايم بياد خدا باشيد تا خدا هم نظر عنايت به شما كند و به درگاهش دعا كنيد تا مستجاب گرداند و زكوة فطره را به فقرا ادا كنيد كه آن سنت پيغمبر شماست و فرض و واجب از فرمان خداى شما

فَلْيُؤَدِّهَا كُلُّ امْرِئٍ مِنْكُمْ عَنْ نَفْسِهِ وَ عَنْ عِيَالِهِ كُلِّهِمْ ذَكَرِهِمْ وَ أُنْثَاهُمْ وَ صَغِيرِهِمْ وَ كَبِيرِهِمْ وَ حُرِّهِمْ وَ مَمْلُوكِهِمْ‏

 پس هر فردى از شما از شخص خودش و از هر فرد عيالش از پسر و دختر و كوچك و بزرگ و آزاد و بنده

عَنْ كُلِّ إِنْسَانٍ مِنْهُمْ صَاعاً مِنْ بُرٍّ أَوْ صَاعاً مِنْ تَمْرٍ أَوْ صَاعاً مِنْ شَعِيرٍ

 از براى هر يك از آنها يك صاع از گندم يا يك صاع از خرما يا يك ضاع از جو به فقيران ادا كند

وَ أَطِيعُوا اللَّهَ فِيمَا فَرَضَ عَلَيْكُمْ وَ أَمَرَكُمْ بِهِ مِنْ إِقَامِ الصَّلاَةِ وَ إِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَ حِجِّ الْبَيْتِ‏

 و خدا را اطاعت در آنچه بر شما واجب فرموده و به آن فرمان داده است از بر پاداشتن نماز و اداء زكوة و حج بيت الله

وَ صَوْمِ شَهْرِ رَمَضَانَ وَ الْأَمْرِ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْيِ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ الْإِحْسَانِ إِلَى نِسَائِكُمْ وَ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ‏

 و روزه ماه مبارك رمضان و امر به معروف و نهى از منكرو در حق زنانتان و غلام و كنيز و كلفت و نوكرتان به همه احسان كنيد

وَ أَطِيعُوا اللَّهَ فِيمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ مِنْ قَذْفِ الْمُحْصَنَةِ وَ إِتْيَانِ الْفَاحِشَةِ وَ شُرْبِ الْخَمْرِ

 و نيز اطاعت كنيد خدا را در آنچه شما را از آنها نهى فرموده است مانند نسبت به زنا دادن زنان مؤمنه نجيب و عمل زنا و شرب خمر

وَ بَخْسِ الْمِكْيَالِ وَ نَقْصِ الْمِيزَانِ وَ شَهَادَةِ الزُّورِ وَ الْفِرَارِ مِنَ الزَّحْفِ‏

 و كم فروشى و شهادت دروغ و فرار از جهاد با كفار

عَصَمَنَا اللَّهُ وَ إِيَّاكُمْ بِالتَّقْوَى وَ جَعَلَ الْآخِرَةَ خَيْراً لَنَا وَ لَكُمْ مِنَ الْأُولَى‏

 خدا ما و شما را بواسطه تقوى از معاصى و خطايا محفوظ دارد و دار آخرت را براى ما و شما بهتر از دار دنيا قرار دهد

إِنَّ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ وَ أَبْلَغَ مَوْعِظَةِ الْمُتَّقِينَ كِتَابُ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ‏

 بهترين سخن و بليغ‏تر و مؤثرترين كلام براى پند و اندرز اهل تقوى همانا كتاب خداى مقتدر حكيم است

أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ‏

 پناه می ‏برم به خدا از شر شيطان مردود به نام خداى بخشنده مهربان

قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ اللَّهُ الصَّمَدُ لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُواً أَحَدٌ

 اى رسول ما به خلق بگو او خداى يكتاست آن خدايى كه از همه بی ‏نياز و همه عالم به او نيازمند است نه كسى فرزند او و نه او فرزند كسى است و نه هيچكس مثل و همتاى اوست

پس می ‏نشيند اندكى بعد از فراغ از خطبه مانند كسى كه تعجيل داشته باشد پس برمی‏خيزد و خطبه دوم را می‏خواند و آن همان خطبه‏اى است كه حضرت امير المؤمنين عليه السلام در روز جمعه بعد از نشستن و برخاستن از خطبه اول می ‏خواندند و آن خطبه چنين است‏

الْحَمْدُ لِلَّهِ نَحْمَدُهُ وَ نَسْتَعِينُهُ وَ نُؤْمِنُ بِهِ وَ نَتَوَكَّلُ عَلَيْهِ وَ نَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ‏

 حمد و ستايش مخصوص خداست ما او را ستايش می ‏كنيم و از او يارى می ‏طلبيم و به او ايمان آورده و بر حضرتش توكل و اعتماد داريم و گواهى می ‏دهيم كه خدايى جز خداى يكتاى بی ‏شريك نيست

وَ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ صَلَوَاتُ اللَّهِ وَ سَلاَمُهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ مَغْفِرَتُهُ وَ رِضْوَانُهُ‏

 و نيز گواهى دهيم كه محمد (ص) بنده و فرستاده اوست درود و تحيت خدا بر او و بر آل پاكش و مغفرت و رضا و خوشنودى حق بر آن بزرگواران باد

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ عَبْدِكَ وَ رَسُولِكَ وَ نَبِيِّكَ صَلاَةً نَامِيَةً زَاكِيَةً تَرْفَعُ بِهَا دَرَجَتَهُ وَ تُبَيِّنُ بِهَا فَضْلَهُ‏

 پروردگارا درود و رحمت فرست بر بنده خود و رسول و پيغام آورت حضرت محمد درود و رحمتى كه دايم در افزايش و ازدياد باشد و به آن رحمت درجه و مقامش را بلند گردانى و برتريش را هويدا كنى

وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ

 و باز هم درود فرست بر محمد و آل محمد و بركت به آنان عطا فرما

كَمَا صَلَّيْتَ وَ بَارَكْتَ وَ تَرَحَّمْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَ آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ

 چنانكه درود و رحمت و بركت بر ابراهيم و آل ابراهيم فرستادى كه تو اى خدا بسى پسنديده صفات و بزرگوارى

اللَّهُمَّ عَذِّبْ كَفَرَةَ أَهْلِ الْكِتَابِ الَّذِينَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِكَ وَ يَجْحَدُونَ آيَاتِكَ وَ يُكَذِّبُونَ رُسُلَكَ‏

 پروردگارا كافران اهل كتاب را عذاب و عقاب فرما آنان كه راه تو را بر خلق بستند و آيات الهى را انكار نمودند و پيغمبران تو را تكذيب كردند

اللَّهُمَّ خَالِفْ بَيْنَ كَلِمَتِهِمْ وَ أَلْقِ الرُّعْبَ فِي قُلُوبِهِمْ‏

 پروردگارا در ميان آنان اختلاف كلمه ايجاد كن و از مسلمانان رعب و ترس در دلهاشان بيفكن

وَ أَنْزِلْ عَلَيْهِمْ رِجْزَكَ وَ نِقْمَتَكَ وَ بَأْسَكَ الَّذِي لاَ تَرُدُّهُ عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِينَ‏

 و عذاب و عقاب و بلايى بر آنها نازل ساز كه از قوم مجرم بدكار دفع نمی ‏گردانى

اللَّهُمَّ انْصُرْ جُيُوشَ الْمُسْلِمِينَ وَ سَرَايَاهُمْ وَ مُرَابِطِيهِمْ فِي مَشَارِقِ الْأَرْضِ وَ مَغَارِبِهَا إِنَّكَ عَلَى كُلِّ شَيْ‏ءٍ قَدِيرٌ

 پروردگارا سپاه اسلام و لشكريان و سرحد دارانشان را در مشرق و مغربهاى عالم همه جا يارى كن كه تو اى خدا بر كليه امور عالم توانايى

اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ وَ الْمُسْلِمِينَ وَ الْمُسْلِمَاتِ‏

 پروردگارا مردان و زنان مؤمنان و مسلمانان را ببخش و بيامرز

اللَّهُمَّ اجْعَلِ التَّقْوَى زَادَهُمْ وَ الْإِيمَانَ وَ الْحِكْمَةَ فِي قُلُوبِهِمْ‏

 پروردگارا تقوى را زاد و توشه آنها قرار ده و ايمان و حكمت را در دلهايشان اعطا فرما

وَ أَوْزِعْهُمْ أَنْ يَشْكُرُوا نِعْمَتَكَ الَّتِي أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ وَ أَنْ يُوفُوا بِعَهْدِكَ الَّذِي عَاهَدْتَهُمْ عَلَيْهِ إِلَهَ الْحَقِّ وَ خَالِقَ الْخَلْقِ‏

 و نعمتت را كه به آنها عطا فرمودى شكر و سپاسش را هم به آنان بياموز و به عهدت كه بر آنان پيمان گرفته‏اى به آن عهد وفاداريشان الهام فرما اى خداى بر حق و اى خالق عالم آفرينش

اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِمَنْ تُوُفِّيَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ وَ الْمُسْلِمِينَ وَ الْمُسْلِمَاتِ وَ لِمَنْ هُوَ لاَحِقٌ بِهِمْ مِنْ بَعْدِهِمْ مِنْهُمْ‏

 پروردگارا آنان كه از مرد و زن اهل ايمان و مسلمانان وفات كردند و آنهائى كه زنده ‏اند و بعدا به آن اموات ملحق خواهند شد همه را ببخش و بيامرز

إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ‏

 كه تويى اى خدا به حقيقت صاحب عزت و اقتدار و حكمت

إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسَانِ وَ إِيتَاءِ ذِي الْقُرْبَى وَ يَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَ الْمُنْكَرِ وَ الْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ‏

  (اى مردم) خدا امر می ‏كند به عدل و احسان و اداى حق اقارب و خويشان و نهى می ‏فرمايد از عمل زشت و فحشاء و منكر و ظلم و ستم به خلقان و شما را به اين امر و اين نهى پند و اندرز می ‏دهد باشد كه متذكر شويد

اذْكُرُوا اللَّهَ يَذْكُرْكُمْ فَإِنَّهُ ذَاكِرٌ لِمَنْ ذَكَرَهُ وَ اسْأَلُوا اللَّهَ مِنْ رَحْمَتِهِ وَ فَضْلِهِ فَإِنَّهُ لاَ يَخِيبُ عَلَيْهِ دَاعٍ دَعَاهُ‏

 خدا را ياد كنيد تا خدا از شما ياد كند چون خدا ياد می ‏كند از آنكس كه از خدا ياد كند و شمابندگان هر چه می ‏خواهيد از فضل و رحمت خدا درخواست كنيد كه البته هرگز او كسى را محروم از اجابت دعا نخواهد كرد

رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَ فِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَ قِنَا عَذَابَ النَّارِ

 اى پروردگار ما به ما در دنيا حسنه و نيكوييها عطا فرما و در آخرت هم حسنه و نيكوييها مرحمت فرما و از عذاب آتش دوزخ نگاه دار.

برگرفته از کتاب مفاتیح الجنان ( از تالیفات ثقة المحدثین حاج شیخ عباس قمی (ره) ) 

{{ بروح تمام علمای شیعه امامیه مخصوصا حاج شیخ عباس قمی (ره) یک حمد و سه صلوات }}

دعاهای هر روز ماه مبارک رمضان

از ابن عباس روايت كرده ‏اند كه حضرت رسول صلى الله عليه و آله فضيلت بسيار از براى روزه هر روز ماه مبارك رمضان بيان فرمود و از براى هر روز دعاى مخصوصى با فضيلت و ثواب بسيار از براى آن دعا ذكر كرده و ما به اصل دعا اكتفا می‏نماييم  :

دعاى روز اول‏
اللَّهُمَّ اجْعَلْ صِيَامِي فِيهِ صِيَامَ الصَّائِمِينَ وَ قِيَامِي فِيهِ قِيَامَ الْقَائِمِينَ وَ نَبِّهْنِي فِيهِ عَنْ نَوْمَةِ الْغَافِلِينَ وَ هَبْ لِي جُرْمِي فِيهِ يَا إِلَهَ الْعَالَمِينَ وَ اعْفُ عَنِّي يَا عَافِيا عَنِ الْمُجْرِمِينَ

روز دوم‏
اللَّهُمَّ قَرِّبْنِي فِيهِ إِلَى مَرْضَاتِكَ وَ جَنِّبْنِي فِيهِ مِنْ سَخَطِكَ وَ نَقِمَاتِكَ وَ وَفِّقْنِي فِيهِ لِقِرَاءَةِ آيَاتِكَ بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ

روز سوم‏
اللَّهُمَّ ارْزُقْنِي فِيهِ الذِّهْنَ وَ التَّنْبِيهَ وَ بَاعِدْنِي فِيهِ مِنَ السَّفَاهَةِ وَ التَّمْوِيهِ وَ اجْعَلْ لِي نَصِيبا مِنْ كُلِّ خَيْرٍ تُنْزِلُ فِيهِ بِجُودِكَ يَا أَجْوَدَ الْأَجْوَدِينَ

روز چهارم‏
اللَّهُمَّ قَوِّنِي فِيهِ عَلَى إِقَامَةِ أَمْرِكَ وَ أَذِقْنِي فِيهِ حَلاوَةَ ذِكْرِكَ وَ أَوْزِعْنِي فِيهِ لِأَدَاءِ شُكْرِكَ بِكَرَمِكَ وَ احْفَظْنِي فِيهِ بِحِفْظِكَ وَ سِتْرِكَ يَا أَبْصَرَ النَّاظِرِينَ

روز پنجم‏
اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي فِيهِ مِنَ الْمُسْتَغْفِرِينَ وَ اجْعَلْنِي فِيهِ مِنْ عِبَادِكَ الصَّالِحِينَ الْقَانِتِينَ وَ اجْعَلْنِي فِيهِ مِنْ أَوْلِيَائِكَ الْمُقَرَّبِينَ بِرَأْفَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ

روز ششم‏
اللَّهُمَّ لا تَخْذُلْنِي فِيهِ لِتَعَرُّضِ مَعْصِيَتِكَ وَ لا تَضْرِبْنِي بِسِيَاطِ نَقِمَتِكَ وَ زَحْزِحْنِي فِيهِ مِنْ مُوجِبَاتِ سَخَطِكَ بِمَنِّكَ وَ أَيَادِيكَ يَا مُنْتَهَى رَغْبَةِ الرَّاغِبِينَ

روز هفتم‏
اللَّهُمَّ أَعِنِّي فِيهِ عَلَى صِيَامِهِ وَ قِيَامِهِ وَ جَنِّبْنِي فِيهِ مِنْ هَفَوَاتِهِ وَ آثَامِهِ وَ ارْزُقْنِي فِيهِ ذِكْرَكَ بِدَوَامِهِ بِتَوْفِيقِكَ يَا هَادِيَ الْمُضِلِّينَ

روز هشتم‏
اللَّهُمَّ ارْزُقْنِي فِيهِ رَحْمَةَ الْأَيْتَامِ وَ إِطْعَامَ الطَّعَامِ وَ إِفْشَاءَ السَّلامِ وَ صُحْبَةَ الْكِرَامِ بِطَوْلِكَ يَا مَلْجَأَ الْآمِلِينَ

روز نهم‏
اللَّهُمَّ اجْعَلْ لِي فِيهِ نَصِيبا مِنْ رَحْمَتِكَ الْوَاسِعَةِ وَ اهْدِنِي فِيهِ لِبَرَاهِينِكَ السَّاطِعَةِ وَ خُذْ بِنَاصِيَتِي إِلَى مَرْضَاتِكَ الْجَامِعَةِ بِمَحَبَّتِكَ يَا أَمَلَ الْمُشْتَاقِينَ

روز دهم‏
اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي فِيهِ مِنَ الْمُتَوَكِّلِينَ عَلَيْكَ وَ اجْعَلْنِي فِيهِ مِنَ الْفَائِزِينَ لَدَيْكَ وَ اجْعَلْنِي فِيهِ مِنَ الْمُقَرَّبِينَ إِلَيْكَ بِإِحْسَانِكَ يَا غَايَةَ الطَّالِبِينَ

روز يازدهم‏
اللَّهُمَّ حَبِّبْ إِلَيَّ فِيهِ الْإِحْسَانَ وَ كَرِّهْ إِلَيَّ فِيهِ الْفُسُوقَ وَ الْعِصْيَانَ وَ حَرِّمْ عَلَيَّ فِيهِ السَّخَطَ وَ النِّيرَانَ بِعَوْنِكَ يَا غِيَاثَ الْمُسْتَغِيثِينَ

روز دوازدهم‏
اللَّهُمَّ زَيِّنِّي فِيهِ بِالسِّتْرِ وَ الْعَفَافِ وَ اسْتُرْنِي فِيهِ بِلِبَاسِ الْقُنُوعِ وَ الْكَفَافِ وَ احْمِلْنِي فِيهِ عَلَى الْعَدْلِ وَ الْإِنْصَافِ وَ آمِنِّي فِيهِ مِنْ كُلِّ مَا أَخَافُ بِعِصْمَتِكَ يَا عِصْمَةَ الْخَائِفِينَ

روز سيزدهم‏
اللَّهُمَّ طَهِّرْنِي فِيهِ مِنَ الدَّنَسِ وَ الْأَقْذَارِ وَ صَبِّرْنِي فِيهِ عَلَى كَائِنَاتِ الْأَقْدَارِ وَ وَفِّقْنِي فِيهِ لِلتُّقَى وَ صُحْبَةِ الْأَبْرَارِ بِعَوْنِكَ يَا قُرَّةَ عَيْنِ الْمَسَاكِينِ

روز چهاردهم‏
اللَّهُمَّ لا تُؤَاخِذْنِي فِيهِ بِالْعَثَرَاتِ وَ أَقِلْنِي فِيهِ مِنَ الْخَطَايَا وَ الْهَفَوَاتِ وَ لا تَجْعَلْنِي فِيهِ غَرَضا لِلْبَلايَا وَ الْآفَاتِ بِعِزَّتِكَ يَا عِزَّ الْمُسْلِمِينَ

روز پانزدهم‏
اللَّهُمَّ ارْزُقْنِي فِيهِ طَاعَةَ الْخَاشِعِينَ وَ اشْرَحْ فِيهِ صَدْرِي بِإِنَابَةِ الْمُخْبِتِينَ بِأَمَانِكَ يَا أَمَانَ الْخَائِفِينَ

روز شانزدهم‏
اللَّهُمَّ وَفِّقْنِي فِيهِ لِمُوَافَقَةِ الْأَبْرَارِ وَ جَنِّبْنِي فِيهِ مُرَافَقَةَ الْأَشْرَارِ وَ آوِنِي فِيهِ بِرَحْمَتِكَ إِلَى [فِي‏] دَارِ الْقَرَارِ بِإِلَهِيَّتِكَ يَا إِلَهَ الْعَالَمِينَ

روز هفدهم‏
اللَّهُمَّ اهْدِنِي فِيهِ لِصَالِحِ الْأَعْمَالِ وَ اقْضِ لِي فِيهِ الْحَوَائِجَ وَ الْآمَالَ يَا مَنْ لا يَحْتَاجُ إِلَى التَّفْسِيرِ وَ السُّؤَالِ يَا عَالِما بِمَا فِي صُدُورِ الْعَالَمِينَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّاهِرِينَ

روز هيجدهم‏
اللَّهُمَّ نَبِّهْنِي فِيهِ لِبَرَكَاتِ أَسْحَارِهِ وَ نَوِّرْ فِيهِ قَلْبِي بِضِيَاءِ أَنْوَارِهِ وَ خُذْ بِكُلِّ أَعْضَائِي إِلَى اتِّبَاعِ آثَارِهِ بِنُورِكَ يَا مُنَوِّرَ قُلُوبِ الْعَارِفِينَ

روز نوزدهم‏
اللَّهُمَّ وَفِّرْ فِيهِ حَظِّي مِنْ بَرَكَاتِهِ وَ سَهِّلْ سَبِيلِي إِلَى خَيْرَاتِهِ وَ لا تَحْرِمْنِي قَبُولَ حَسَنَاتِهِ يَا هَادِيا إِلَى الْحَقِّ الْمُبِينِ

روز بيستم‏
اللَّهُمَّ افْتَحْ لِي فِيهِ أَبْوَابَ الْجِنَانِ وَ أَغْلِقْ عَنِّي فِيهِ أَبْوَابَ النِّيرَانِ وَ وَفِّقْنِي فِيهِ لِتِلاوَةِ الْقُرْآنِ يَا مُنْزِلَ السَّكِينَةِ فِي قُلُوبِ الْمُؤْمِنِينَ

روز بيست و يكم‏
اللَّهُمَّ اجْعَلْ لِي فِيهِ إِلَى مَرْضَاتِكَ دَلِيلا وَ لا تَجْعَلْ لِلشَّيْطَانِ فِيهِ عَلَيَّ سَبِيلا وَ اجْعَلِ الْجَنَّةَ لِي مَنْزِلا وَ مَقِيلا يَا قَاضِيَ حَوَائِجِ الطَّالِبِينَ

روز بيست و دوم‏
اللَّهُمَّ افْتَحْ لِي فِيهِ أَبْوَابَ فَضْلِكَ وَ أَنْزِلْ عَلَيَّ فِيهِ بَرَكَاتِكَ وَ وَفِّقْنِي فِيهِ لِمُوجِبَاتِ مَرْضَاتِكَ وَ أَسْكِنِّي فِيهِ بُحْبُوحَاتِ جَنَّاتِكَ يَا مُجِيبَ دَعْوَةِ الْمُضْطَرِّينَ

روز بيست و سوم‏
اللَّهُمَّ اغْسِلْنِي فِيهِ مِنَ الذُّنُوبِ وَ طَهِّرْنِي فِيهِ مِنَ الْعُيُوبِ وَ امْتَحِنْ قَلْبِي فِيهِ بِتَقْوَى الْقُلُوبِ يَا مُقِيلَ عَثَرَاتِ الْمُذْنِبِينَ

روز بيست و چهارم‏
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ فِيهِ مَا يُرْضِيكَ وَ أَعُوذُ بِكَ مِمَّا يُؤْذِيكَ وَ أَسْأَلُكَ التَّوْفِيقَ فِيهِ لِأَنْ أُطِيعَكَ وَ لا أَعْصِيَكَ يَا جَوَادَ السَّائِلِينَ

روز بيست و پنجم‏
اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي فِيهِ مُحِبّا لِأَوْلِيَائِكَ وَ مُعَادِيا لِأَعْدَائِكَ مُسْتَنّا بِسُنَّةِ خَاتَمِ أَنْبِيَائِكَ يَا عَاصِمَ قُلُوبِ النَّبِيِّينَ

روز بيست و ششم‏
اللَّهُمَّ اجْعَلْ سَعْيِي فِيهِ مَشْكُورا وَ ذَنْبِي فِيهِ مَغْفُورا وَ عَمَلِي فِيهِ مَقْبُولا وَ عَيْبِي فِيهِ مَسْتُورا يَا أَسْمَعَ السَّامِعِينَ

روز بيست و هفتم‏
اللَّهُمَّ ارْزُقْنِي فِيهِ فَضْلَ لَيْلَةِ الْقَدْرِ وَ صَيِّرْ أُمُورِي فِيهِ مِنَ الْعُسْرِ إِلَى الْيُسْرِ وَ اقْبَلْ مَعَاذِيرِي وَ حُطَّ عَنِّيَ الذَّنْبَ وَ الْوِزْرَ يَا رَءُوفا بِعِبَادِهِ الصَّالِحِينَ

روز بيست و هشتم‏
اللَّهُمَّ وَفِّرْ حَظِّي فِيهِ مِنَ النَّوَافِلِ وَ أَكْرِمْنِي فِيهِ بِإِحْضَارِ الْمَسَائِلِ وَ قَرِّبْ فِيهِ وَسِيلَتِي إِلَيْكَ مِنْ بَيْنِ الْوَسَائِلِ يَا مَنْ لا يَشْغَلُهُ إِلْحَاحُ الْمُلِحِّينَ

روز بيست و نهم‏
اللَّهُمَّ غَشِّنِي فِيهِ بِالرَّحْمَةِ وَ ارْزُقْنِي فِيهِ التَّوْفِيقَ وَ الْعِصْمَةَ وَ طَهِّرْ قَلْبِي مِنْ غَيَاهِبِ التُّهَمَةِ يَا رَحِيما بِعِبَادِهِ الْمُؤْمِنِينَ

روز سی ‏ام‏
اللَّهُمَّ اجْعَلْ صِيَامِي فِيهِ بِالشُّكْرِ وَ الْقَبُولِ عَلَى مَا تَرْضَاهُ وَ يَرْضَاهُ الرَّسُولُ مُحْكَمَةً فُرُوعُهُ بِالْأُصُولِ بِحَقِّ سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّاهِرِينَ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِين‏
 

برگرفته از کتاب مفاتیح الجنان ( از تالیفات ثقة المحدثین حاج شیخ عباس قمی (ره) ) 

اعمال مشترکه شبهای قدر ( یعنی اعمالی که در هر شب قدر می توان انجام داد )

اول : غسل است‏
علامه مجلسى رحمة الله عليه فرموده كه غسل اين شبها را مقارن غروب آفتاب كردن بهتر است كه نماز شام را با غسل بكند.

 دوم : دو ركعت نماز است‏
در هر ركعت بعد از حمد هفت مرتبه سوره توحيد بخواند و بعد از تمام شدن نماز ؛ هفتاد مرتبه أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ وَ أَتُوبُ إِلَيْهِ بگويد در روايت نبوى صلى الله عليه و آله است كه از جاى خود برنخيزد تا حق تعالى او را و پدر و مادرش را بيامرزد.

سوم : قرآن مجيد را بگشايد و بگذارد در مقابل خود و بگويد اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِكِتَابِكَ الْمُنْزَلِ‏ وَ مَا فِيهِ وَ فِيهِ اسْمُكَ الْأَكْبَرُ وَ أَسْمَاؤُكَ الْحُسْنَى وَ مَا يُخَافُ وَ يُرْجَى أَنْ تَجْعَلَنِي مِنْ عُتَقَائِكَ مِنَ النَّارِ پس هر حاجت كه دارد بخواهد.

چهارم : آنكه مصحف شريف ( قرآن ) را بگيرد و بر سر بگذارد و بگويد اللَّهُمَّ بِحَقِّ هَذَا الْقُرْآنِ‏ وَ بِحَقِّ مَنْ أَرْسَلْتَهُ بِهِ وَ بِحَقِّ كُلِّ مُؤْمِنٍ مَدَحْتَهُ فِيهِ وَ بِحَقِّكَ عَلَيْهِمْ فَلا أَحَدَ أَعْرَفُ بِحَقِّكَ مِنْكَ پس ده مرتبه بگويد بِكَ يَا اللَّهُ و ده مرتبه بِمُحَمَّدٍ و ده مرتبه بِعَلِيٍّ و ده مرتبه بِفَاطِمَةَ و ده مرتبه بِالْحَسَنِ و ده مرتبه بِالْحُسَيْنِ و ده مرتبه بِعَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ و ده مرتبه بِمُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ و ده مرتبه بِجَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ و ده مرتبه بِمُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ و ده مرتبه بِعَلِيِّ بْنِ مُوسَى و ده مرتبه بِمُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ و ده مرتبه بِعَلِيِّ بْنِ مُحَمَّدٍ و ده مرتبه بِالْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ و ده مرتبه بِالْحُجَّةِ پس هر حاجت كه دارى طلب كن .

پنجم : زيارت كند امام حسين عليه السلام را (در خبر است كه: چون شب قدر می‏شود منادى از آسمان هفتم ندا می‏كند از بطنان عرش كه حق تعالى آمرزيد هر كه را كه به زيارت قبر حسين عليه السلام آمده)

ششم : احيا بدارد اين شبها را(همانا روايت شده: هر كه احيا كند شب قدر را گناهان او آمرزيده شود هر چند به عدد ستارگان آسمان و سنگينى كوه‏ها و كيل درياها باشد)

هفتم : صد ركعت نماز كند كه فضيلت بسيار دارد و افضل آن است كه در هر ركعت بعد از حمد ده مرتبه سوره توحيد بخواند.

هشتم : بخواند اللَّهُمَّ إِنِّي أَمْسَيْتُ لَكَ عَبْدا دَاخِرا لا أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعا وَ لا ضَرّا وَ لا أَصْرِفُ عَنْهَا سُوءا أَشْهَدُ بِذَلِكَ عَلَى نَفْسِي وَ أَعْتَرِفُ لَكَ بِضَعْفِ قُوَّتِي وَ قِلَّةِ حِيلَتِي فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْجِزْ لِي مَا وَعَدْتَنِي وَ جَمِيعَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ مِنَ الْمَغْفِرَةِ فِي هَذِهِ اللَّيْلَةِ وَ أَتْمِمْ عَلَيَّ مَا آتَيْتَنِي فَإِنِّي عَبْدُكَ الْمِسْكِينُ الْمُسْتَكِينُ الضَّعِيفُ الْفَقِيرُ الْمَهِينُ اللَّهُمَّ لا تَجْعَلْنِي نَاسِيا لِذِكْرِكَ فِيمَا أَوْلَيْتَنِي وَ لا [غَافِلا] لِإِحْسَانِكَ فِيمَا أَعْطَيْتَنِي وَ لا آيِسا مِنْ إِجَابَتِكَ وَ إِنْ أَبْطَأَتْ عَنِّي فِي سَرَّاءَ [كُنْتُ‏] أَوْ ضَرَّاءَ أَوْ شِدَّةٍ أَوْ رَخَاءٍ أَوْ عَافِيَةٍ أَوْ بَلاءٍ أَوْ بُؤْسٍ أَوْ نَعْمَاءَ إِنَّكَ سَمِيعُ الدُّعَاءِ و اين دعا را كفعمى از امام زين العابدين عليه السلام روايت كرده كه در اين شبها می‏خوانده در حال قيام و قعود و ركوع و سجود و علامه مجلسى رحمة الله عليه فرموده كه بهترين اعمال در اين شبها طلب آمرزش و دعا از براى مطالب دنيا و آخرت خود و پدر و مادر و خويشان خود و برادران مؤمن زنده و مرده ايشان است و اذكار و صلوات بر محمد و آل محمد عليهم السلام آنچه مقدور شود و در بعضى از روايات وارد شده است كه دعاى جوشن كبير را در اين سه شب بخوانند فقير گويد كه دعاى جوشن در سابق گذشت { برای خواندن دعای جوشن کبیر به کتاب مفاتیح الجنان مراجعه شود }  (و روايت شده: كه خدمت حضرت رسول صلى الله عليه و آله عرض شد كه اگر من درك كردم شب قدر را چه از خداوند خود بخواهم فرمود عافيت را)

برگرفته از کتاب مفاتیح الجنان ( از تالیفات ثقة المحدثین حاج شیخ عباس قمی (ره) ) 

پاسخ حضرت صادق (ع) به طبیب هندی

یک نفر دکتر هندی خدمت حضرت صادق (ع) رسید ، عرض کرد در قرآن شما است که هیچ تر و خشکی نیست مگر در قرآن است ، آیا از علم طب نیز چیزی هست ؟ فرمود : آری آیه ای در این زمینه است که میفرماید : بخورید و بیاشامید و زیاده روی نکنید. ( سوره اعراف آیه 31 ) ، با یک جمله مختصر که اسراف نکنید ، راه سلامتی را نشان می دهد.

معنی وسیع برای کلمه اسراف

باید معنی کلمه اسراف را کما و کیفا دانست تا معنی آیه روشن شود.از جمله اسرافها ، غذای نجویده فرو بردن و تند و تند خوردن است ، چیز بسیار گرم و بسیار سرد فرو بردن است که بر خلاف دستور طب است.

خلاصه ، طبیب گفت آیا پیغمبرتان هم در این باره چیزی گفته است ؟ حضرت صادق (ع) فرمود : بلی پیغمبر (ص) نیز فرموده است : (( شکم مرکز هر دردی است و خالی شدنش بهترین درمانهاست ))

سلامتی بدن به برکت روزه

و راستی مطلب از این قرار است ، در طب امروز نیز این مسئله ثابت است. همین روزه چقدر در سلامتی بدن موثر است که در قرآن میفرماید : (( روزه برای خودتان خوبست )) ( سوره بقره آیه 184 ) . و در روایت مشهور نبوی (ص) میفرماید ! روزه بگیرید تا سلامت باشید.

البته کسی به قصد حفظ الصحه ( حفظ سلامتی بدن ) نباید روزه بگیرد و گرنه قصد قربت ( الی الله ) پیدا نمیکند و روزه اش باطل است ولی باید دانست که چقدر خاصیت برای سلامتی بدن دارد.

به برکت روزه علاوه بر پاکی روح ، بدنت نیز سلامتی خودش را باز می یابد.

اساس بیشتر بیماریها معده است ، درمانش نیز چند ساعت سبک نگاهداشتن آنست که مقداری استراحت داشته باشد.

  نبوت ( از تالیفات حضرت آیت الله شهید سید عبدالحسین دستغیب ره )  صفحه 61 الی 62

روزه از نظر پزشکان

دکتر کارلو آمریکائی در مورد فوائد روزه می گوید : روزه درمانی دراز مدت برای موارد زیر تجویز میشود : 1- فشار خون زیاد 2- تَصَلُب شرائین که تازه آغاز شده. 3- گرفتگی مجاری خون و لِنف 4- آسم قلبی 5- آنژین قلبی 6- سرطان خون 7- امراض عصبی 8- اختلالات دستگاه مِتابولیسم ( چاقی ، نِقرس ، ورم مفاصل ، رماتیسم ) 9- امراض کبد 10- ورم کیسه صفرا 11- امراض معده و روده 12- یبوست مزمن 13- ورم لوزه مزمن 14- زکامهای حلق و بینی 15- زکامهای نای و نایچه 16 - ناراحتی های کلیه و مثانه 17 - امراض زنان ( تورم لگن خاصره - اختلالات قاعدگی - نازایی ، یائسگی ) 18 - اگزما 19- دمل 20- کورک و کهیر 21- امراض چشمی مثل آب سبز 22- سردرد مزمن 23 - افسردگی 24 - ضعف جنسی 25 - هیجان شدید 26- وسواس 27 - نوالژی ، مخصوصا میگران 28 - صعب العلاج 29- سرطان قبل از آشکار شدن.

دکتر کارلو : روزه ای که اسلام واجب کرده بزرگترین ضامن سلامتی تن است.

دکتر ژان فرموزان : آغاز روزه داری ، زبان باردار است ، عرق بدن زیاد میشود ، دهان بود می گیرد ، گاه آب بینی راه می افتد و همه ، علامت شستشوی کامل بدن است ، پس از سه ، چهار روز ، بو برطرف میشود ، اسید اُوریک ادرار کاسته میشود و شخص احساس سبکی و خوشی خارق العاده ای میکند و در این حال اعضاء هم استراحتی دارند.

دکتر کارل ( فیزیولوژیست بزرگ فرانسوی ) : لزوم روزه داری در تمام اَدیان تاکید شده است ، در روزه ابتداء گرسنگی و گاهی نوعی تحریک عصبی و بعد ضعف احساس میشود ، ولی در عین حال کیفیات پوشیده ای که اهمیت زیادی دارند ، به فعالیت می افتند و بالاخره تمام اعضاء مواد خاص خود را برای نگهداری و تعادل محیط داخلی و قلب قربانی میکنند.

دکتر کوئل پا فرانسوی : چهار پنجم بیماری ها از تخمیر غذا در روزه ها است که همه با روزه اصلاح میگردد.

دکتر بندیکت : در این مدت ( ایام روزه ) در ترکیب خون هیچگونه اختلاطی به هم نرسیده و آن نوری که در بعضی از روزه داران دیده میشود یک حالت جوانی و نشاطی است که برای روزه داران رُخ می دهد. 

کلنل درورشا روانشناس : روزه موجب حالت جزبه روحی میباشد. 

دکتر تومانیاس : فایده بزرگ کم خوردن و پرهیز نمودن از غذاها در یک مدت کوتاه ، آن است که چون معده در طول یازده ماه مرتب پر از غذا بوده و در مدت یک ماه روزه داری ، مواد غذایی خود را دفع کند و همین طور کبد ، که برای حل و هضم غذا مجبور است دائما صفرای خود را مصرف کند.

در مدت سی روز ترشحات صفراوی را صرف حل کردن باقیمانده غذای جمع آوری شده خواهد کرد.

دستگاه هاضمه در نتیجه کم خوردن غذا اندکی فراغت حاصل نموده و رفع خستگی می نماید ، روزه یعنی کم خوردن و کم آشامیدن در مدت معینی از سال و این بهترین راه معالجه و حفظ تندرستی است که طب قدیم و جدید را از این حیث متوجه خود ساخته امراضی را که به آلات هاضمه به خصوص کلیه و کبد عارض میشود و توسط دارو نمی توان آنها را علاج نمود ، روزه به خوبی معالجه می نماید.

چنانچه بهترین داروها برای برطرف ساختن سوء هاضمه روزه گرفتن است ، مرض مخصوص کبد نیز که موجب یَرَقان میگردد ، بهترین طریقه معالجه اش همانا روزه گرفتن است ، چه آنکه ایجاد این مرض اغلب اوقات بواسطه خستگی کبد است ، که در موقع زیادی عمل و فعالیت ، نمی تواند صفرا را از خون بگیرد.

شهید دکتر پاک نژاد : در ظرف مدت یکماه روزه داری ، آدمی دارنده یک بدن تازه تعمیر شده و آزاد گردیده و از قید و بند سموم رها شده است.

دکتر کلوغ ( پزشک مشهور آمریکایی ) : سرطان از تماس زیاد میکرب های عفونی و سم های آنها با بدن پدید می آید ، سرطان ابتدا دمل کوچکی است که در روزه یا معده می روید ، این دمل ها را میتوانیم به آسانی با یکی دو هفته روزه معالجه کنیم.معالجه کم خونی معمولی ، سیلیس ، مالاریا ، کثافت و چرک ریه ، دمل های بسیار بد که بوسیله ترک غذا ، ترک خوراک های گوشت دار ممکن میشود.

دکتر آلکسی سوفورین پزشک روسی : تنها طریق برای قطع ریشه سرطان روزه است و بس.

درمان از طریق روزه فائده ویژه ای در بیماریهای کم خونی ، ضعف روده ها ، التهاب بسیط و مزمن ، دُمَل های خارجی و داخلی ، سِل ، نِقرِس ، بیماریهای چشم ، مرض قند ، بیماری های جلدی ، بیماریهای کلیه ، کبد ، و اسکلیرور ، روماتیسم ، استسقا ، نوراستنی ، عرق النساء ، خراز ( ریختگی پوست ) و بیماریهای دیگر دارد.

 دکتر اوتوبو خنگر در کنگره پزشکی بغداد می گوید : شخص روزه دار با سوزاندن رسوبات بیمار گونه و چربی های زاید بدن ، کوره متابوسلیم خود را می افروزد.در مدت پنجاه سال که از تاسیس کلینیک اتوبوخنگر می گذرد بیش از پنجاه هزار بیمار در این کلینیک توسط روزه درمان شده اند. 

دو نکته ؛

 نکته اول : همانگونه که اشاره شد ، دانستن فلسفه احکام سبب معرفت و شناخت بیشتر نسبت به دین میگردد و همین شناخت باعث تقویت اعتقاد و ایمان انسان خواهد شد. اما وظیفه یک فرد مسلمانی که میخواهد روزه بگیرد و یا عمل واجب و مستحبی را انجام دهد آن است که بگوید : خدایا ! میدانم تو حکیمی و تمام دستوراتت برای خیر و سعادت ما است ، و میدانم این عمل فوائد زیادی برای من و یا جامعه دارد ، ولی من این عمل را برای رضایت و خشنودیت انجام میدهم.و لازم نیست این ها را به زبان بگوید ، بلکه در دلش چنین نیتی داشته باشد کافی است.

و اما اگر هدف از روزه و سائر اعمال غیر از این باشد ، مثلا روزه بگیرد تا در چاقی و لاغریش اثر کند ، و یا در قند و چربی خونش و . . . موثر واقع شود ، این روزه و عمل نزد خداوند سبحان ذره ای ارزش و ثواب ندارد.و چه بسا موجب خشم و غضب خداوند گردد و او را به عذاب الهی مبتلا سازد . بر همین اساس حضرت علی (ع) فرمود : با اخلاص ( عمل را فقط برای خشنودی حق تعالی انجام دادن ) کارهای انسان نزد خداوند قبول میشود.  غررالحکم صفحه 432

نکته دوم : اگر فردی روزه برای رضایت خداوند گرفت ، چنین روزه ای سبب تقرب و نزدیکی او به سوی خداوند رحیم میگردد ، و کسی که حضرت حق را شاهد و ناظر بر اعمال خویش دانست و قدرتی در عالم جزء قدرت حق ندید ، دیگر دنبال گناه و آلودگی نمی رود و از احدی جز خداوند هراسی نخواهد داشت و برای دفاع از دین و جامعه حاضر است هستی خویش را مانند سیدالشهدا (ع) و سائر انبیاء و ائمه (ع) فدا کند.چنین فردی که دست رد به بسیاری از حلالها زد ، به راحتی میتواند از بسیاری از گناهها چشم پوشی نماید.

بر همین اساس میتوان گفت : روزه از نظر فرهنگی ، اجتماعی ، سیاسی و نظامی نقش اساسی در جامعه دارد ، و اراده انسان را در برابر مشکلات قوی میکند و به او روحیه استقامت و پایداری میدهد.و روزه داران واقعی از نظر روحی و جسمی سالمتر از دیگران میباشند.

کسانی که دلشان به حال مردم میسوزد و دوست دارند جوانان این مرز و بوم جوانانی سالم از نظر روحی و جسمی باقی بمانند ، راهی ندارند جز آنکه دل های پاک جوانان را با دستورات حیات بخش اسلام عزیز آشنا سازند و مسائل اسلام را با استدلال و منطق برای آنان بیان نمایند.

برادران و خواهران عزیز بدانند که آنچه درباره فلسفه احکام گفته میشود ، قسمتی از علت احکام میباشد و الا ذهن ما توان درک حقیقت و تمام علت احکام را ندارند ، زیرا علم ما در برابر علم بی نهایت خداوند علیم و ائمه اطهار (ع) ناچیز است. بر همین اساس ،

رسول گرامی اسلام (ص) فرمودند : در روزه آنقدر فائده هست که قابل شمارش نیست.  بحارالانوار جلد 93 صفحه 254

{ مطالب این قسمت از کتابهای (( روزه درمان بیماریهای روح و جسم ، روزه روش نوین برای بیماریها ، اولین دانشگاه و آخرین پیامبر (ص) جلد 3 )) میباشد }